Search Milieu B.V. voert in opdracht van Rijksgebouwendienst asbestinventarisaties uit
Miljoenen bezoekers hebben de afgelopen eeuw in het Rijksmuseum hun blik laten vallen op de Nachtwacht van Rembrandt. Eind april 2003 moest dit pronkstuk uit de collectie toekijken hoe het museum zijn deuren op last van de Arbeidsinspectie sloot. De directie nam deze ingrijpende beslissing nadat Search Milieu B.V. asbestverontreiniging aantrof in de Westvleugel. Volgens zakelijk directeur Sieburgh van de Rijksgebouwendienst sloeg het bericht in als een bom: "Na het aantreffen van asbest word je geleefd: er treedt een carrousel in werking die je zelf niet kunt besturen. Gelukkig gaf de professionele samenwerking met Search Milieu B.V., TNO, RGD en de Arbeidsinspectie vertrouwen voor de toekomst. Al snel kregen we weer grip op de zaak."
In 2001 lanceerde het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM) het plan om alle rijksgebouwen verplicht aan een asbestinventarisatie te onderwerpen. De heer Sieburgh: "De achterliggende gedachte van dit plan was om de mogelijke gezondheidsrisico's voor gebruikers en bezoekers van deze gebouwen in kaart te brengen. Vooruitlopend op nieuwe wetgeving heeft het ministerie zelf de eerste stap gezet. In een periode van drie jaar moeten alle gebouwen van de Rijksgebouwendienst nauwkeurig onder de loep genomen worden.
Search Milieu B.V. kreeg de opdracht om asbestinventarisaties uit te voeren in rijksgebouwen van onder andere de regio West. Het meest opmerkelijke gebouw uit deze regio is het door architect Pierre Cuypers ontworpen Rijksmuseum in Amsterdam.
Begin april van dit jaar is het ruim honderd jaar oude Rijksmuseum aan een grondig onderzoek onderworpen. De uitkomst van dit onderzoek was vooral van belang in het kader van de voorgenomen verbouwings- en restauratiewerkzaamheden die aan het einde van dit jaar beginnen. Op basis van bouwjaar en de bouwstijl was het bijna vanzelfsprekend dat het museum asbesthoudende materialen zou bevatten. Het was niet gemakkelijk om aan de hand van oude bouwtekeningen te herleiden waar asbesthoudende materialen gebruikt waren.
De heer Sieburgh vervolgt zijn verhaal: "Op maandagochtend 21 april kreeg ik een telefoontje dat Search asbest aangetroffen had. Deze boodschap kwam niet helemaal uit de lucht vallen. Toen ik de vrijdag ervoor de vraag kreeg of de medewerkers van Search in het weekend mochten doorwerken, zag ik de bui al hangen. Om mezelf een beeld te vormen van de ernst van de situatie heb ik ruggespraak gehouden bij bedrijven die hetzelfde hebben meegemaakt."
De uitkomst van visuele inspecties kwam overeen met het verwachtingspatroon. Van meet af aan baarde de toestand van het asbesthoudende materiaal zorgen. Vooral de in luchtkanalen aangetroffen asbest kon risico's inhouden voor medewerkers en bezoekers van de Westvleugel. Search Milieu B.V. rapporteerde de verontrustende uitkomsten aan de Rijksgebouwendienst en de directie van het Rijksmuseum. Deze rapportage vormde de aanleiding voor verder onderzoek. Lucht- en stofmonsters toonden vervolgens aan dat er zich geen verhoogde concentratie asbest in de lucht bevond. De onderzochte stofmonsters waren echter wel ernstig verontreinigd.
De heer Sieburgh: "Kort na de eerste rapportage van Search Milieu B.V. aan ons directieteam, is de Arbeidsinspectie ingelicht over de asbestsituatie in onze gebouwen. Na overleg met de Arbeidsinspectie heeft de museumdirectie uit voorzorg besloten het museum te sluiten. Het eerste dat vervolgens speelde, was de zorg voor het personeel. We wisten dat er hevige emoties los zouden komen als we hen op de hoogte zouden brengen. Vrijwel meteen hebben we een zorgteam in het leven geroepen. Dit team bekommert zich nog steeds om het welzijn van medewerkers die aan asbest bloot zijn gesteld."
Na de hermetische afsluiting van de Westvleugel heeft Search Milieu B.V. met man en macht gewerkt aan de gedeeltelijke openstelling van het gebouw. Speciaal voor deze complexe operatie heeft Search een beheersplan op papier gezet. De heer Sieburgh stelt dat communicatie bij calamiteiten een vitale rol speelt: "Vanaf de eerste dag hebben we veel aandacht besteed aan de communicatie met medewerkers en bezoekers. Zo is er bijvoorbeeld een website gemaakt waarop naast actuele informatie ook achtergrondinformatie te vinden is. Daarnaast hebben we binnenlandse en buitenlandse reisbureaus en touroperators op de hoogte gebracht. Tweederde van ons bezoekersaantal is namelijk afkomstig uit het buitenland. Ondanks alle maatregelen stonden er toch regelmatig teleurgestelde toeristen aan een deur. Een bezoekje aan het Rijksmuseum is voor hen immers een vast onderdeel van hun reis naar Amsterdam. Voordeel is dat we inmiddels in heel veel talen weten wat het woord asbest betekent."
Voordat begonnen kan worden met de renovatie van het Rijksmuseum zullen alle kunstvoorwerpen verhuisd moeten worden. Search Milieu B.V. ondersteunt in de planvorming voor dit complexe logistieke project. Hiervoor wordt een ervaren senior projectmanager ingezet die onder leiding van een projectmanager van de Rijksgebouwendienst het team van rijksmuseummedewerkers begeleidt en mede sturing geeft aan het proces.
Volgens de heer Sieburgh mag deze operatie met recht complex genoemd worden: "Alleen al uit de verontreinigde Westvleugel moeten ruim zevenduizend kunststukken onder asbestcondities verhuisd worden. Speciaal voor deze verhuizing is een twintigtal medewerkers van het Rijksmuseum door Search opgeleid hoe ze onder deze condities moeten werken. Alleen conservatoren, restaurateurs en behoudmedewerkers mogen immers de kostbare kunstwerken vastpakken. Daarnaast neemt Search Laboratorium B.V. periodiek monsters in de vrijgestelde gebieden. Het is belangrijk dat deze gebieden veilig zijn en blijven."
Inmiddels zijn de zalen van de Oostvleugel weer toegankelijk voor het publiek. Een klein gedeelte van het gebouw gaat voor de start van de renovatie niet meer open. De asbestsanering wordt hier hand in hand met de uiteindelijke renovatie uitgevoerd. Met het oog op deze renovatie moet het Rijksmuseum op 1 april 2004 uit het gebouw zijn. Voor deze datum staat er een ware volksverhuizing op het programma. Ruim één miljoen kunststukken vinden hun weg naar een buitendepot of naar andere musea waar delen van de collectie de komende jaren zichtbaar blijven voor publiek. Gedurende de renovatie blijven de topstukken uit het museum te zien in de Philipsvleugel.
De heer Sieburgh: "Op dit moment kunnen we nog niet overzien of de asbestsanering consequenties heeft voor het renovatieproject. Het is ons streven dat we geen vertraging oplopen. De bedrijfs- en imagoschade die we hebben opgelopen, is al erg genoeg."
Medio 2008 moet het Rijksmuseum klaar zijn voor de eenentwintigste eeuw. Niet alleen is dan het originele architectonische concept van Pierre Cuypers in ere hersteld. Ook is het museum dan aangepast aan de eisen van de moderne tijd. Een museum dat niet alleen ingesteld is op de groeiende stroom bezoekers. Maar naast een uitgebreide collectie ook voorzieningen biedt zoals een goed restaurant, een moderne winkel en een multimediale bibliotheek. Kortom: met recht "een nieuw Rijksmuseum.
Asbestinventarisaties rijksgebouwen regio West
In 2001 lanceerde het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM) het plan om alle rijksgebouwen verplicht aan een asbestinventarisatie te onderwerpen. De heer Sieburgh: "De achterliggende gedachte van dit plan was om de mogelijke gezondheidsrisico's voor gebruikers en bezoekers van deze gebouwen in kaart te brengen. Vooruitlopend op nieuwe wetgeving heeft het ministerie zelf de eerste stap gezet. In een periode van drie jaar moeten alle gebouwen van de Rijksgebouwendienst nauwkeurig onder de loep genomen worden.
Search Milieu B.V. kreeg de opdracht om asbestinventarisaties uit te voeren in rijksgebouwen van onder andere de regio West. Het meest opmerkelijke gebouw uit deze regio is het door architect Pierre Cuypers ontworpen Rijksmuseum in Amsterdam.
Onheilsbericht per telefoon
Begin april van dit jaar is het ruim honderd jaar oude Rijksmuseum aan een grondig onderzoek onderworpen. De uitkomst van dit onderzoek was vooral van belang in het kader van de voorgenomen verbouwings- en restauratiewerkzaamheden die aan het einde van dit jaar beginnen. Op basis van bouwjaar en de bouwstijl was het bijna vanzelfsprekend dat het museum asbesthoudende materialen zou bevatten. Het was niet gemakkelijk om aan de hand van oude bouwtekeningen te herleiden waar asbesthoudende materialen gebruikt waren.
De heer Sieburgh vervolgt zijn verhaal: "Op maandagochtend 21 april kreeg ik een telefoontje dat Search asbest aangetroffen had. Deze boodschap kwam niet helemaal uit de lucht vallen. Toen ik de vrijdag ervoor de vraag kreeg of de medewerkers van Search in het weekend mochten doorwerken, zag ik de bui al hangen. Om mezelf een beeld te vormen van de ernst van de situatie heb ik ruggespraak gehouden bij bedrijven die hetzelfde hebben meegemaakt."
Sluiting museum uit voorzorg
De uitkomst van visuele inspecties kwam overeen met het verwachtingspatroon. Van meet af aan baarde de toestand van het asbesthoudende materiaal zorgen. Vooral de in luchtkanalen aangetroffen asbest kon risico's inhouden voor medewerkers en bezoekers van de Westvleugel. Search Milieu B.V. rapporteerde de verontrustende uitkomsten aan de Rijksgebouwendienst en de directie van het Rijksmuseum. Deze rapportage vormde de aanleiding voor verder onderzoek. Lucht- en stofmonsters toonden vervolgens aan dat er zich geen verhoogde concentratie asbest in de lucht bevond. De onderzochte stofmonsters waren echter wel ernstig verontreinigd.
De heer Sieburgh: "Kort na de eerste rapportage van Search Milieu B.V. aan ons directieteam, is de Arbeidsinspectie ingelicht over de asbestsituatie in onze gebouwen. Na overleg met de Arbeidsinspectie heeft de museumdirectie uit voorzorg besloten het museum te sluiten. Het eerste dat vervolgens speelde, was de zorg voor het personeel. We wisten dat er hevige emoties los zouden komen als we hen op de hoogte zouden brengen. Vrijwel meteen hebben we een zorgteam in het leven geroepen. Dit team bekommert zich nog steeds om het welzijn van medewerkers die aan asbest bloot zijn gesteld."
Communicatietraject
Na de hermetische afsluiting van de Westvleugel heeft Search Milieu B.V. met man en macht gewerkt aan de gedeeltelijke openstelling van het gebouw. Speciaal voor deze complexe operatie heeft Search een beheersplan op papier gezet. De heer Sieburgh stelt dat communicatie bij calamiteiten een vitale rol speelt: "Vanaf de eerste dag hebben we veel aandacht besteed aan de communicatie met medewerkers en bezoekers. Zo is er bijvoorbeeld een website gemaakt waarop naast actuele informatie ook achtergrondinformatie te vinden is. Daarnaast hebben we binnenlandse en buitenlandse reisbureaus en touroperators op de hoogte gebracht. Tweederde van ons bezoekersaantal is namelijk afkomstig uit het buitenland. Ondanks alle maatregelen stonden er toch regelmatig teleurgestelde toeristen aan een deur. Een bezoekje aan het Rijksmuseum is voor hen immers een vast onderdeel van hun reis naar Amsterdam. Voordeel is dat we inmiddels in heel veel talen weten wat het woord asbest betekent."
Projectleiding verhuizing
Voordat begonnen kan worden met de renovatie van het Rijksmuseum zullen alle kunstvoorwerpen verhuisd moeten worden. Search Milieu B.V. ondersteunt in de planvorming voor dit complexe logistieke project. Hiervoor wordt een ervaren senior projectmanager ingezet die onder leiding van een projectmanager van de Rijksgebouwendienst het team van rijksmuseummedewerkers begeleidt en mede sturing geeft aan het proces.
Volgens de heer Sieburgh mag deze operatie met recht complex genoemd worden: "Alleen al uit de verontreinigde Westvleugel moeten ruim zevenduizend kunststukken onder asbestcondities verhuisd worden. Speciaal voor deze verhuizing is een twintigtal medewerkers van het Rijksmuseum door Search opgeleid hoe ze onder deze condities moeten werken. Alleen conservatoren, restaurateurs en behoudmedewerkers mogen immers de kostbare kunstwerken vastpakken. Daarnaast neemt Search Laboratorium B.V. periodiek monsters in de vrijgestelde gebieden. Het is belangrijk dat deze gebieden veilig zijn en blijven."
Museum van de toekomst
Inmiddels zijn de zalen van de Oostvleugel weer toegankelijk voor het publiek. Een klein gedeelte van het gebouw gaat voor de start van de renovatie niet meer open. De asbestsanering wordt hier hand in hand met de uiteindelijke renovatie uitgevoerd. Met het oog op deze renovatie moet het Rijksmuseum op 1 april 2004 uit het gebouw zijn. Voor deze datum staat er een ware volksverhuizing op het programma. Ruim één miljoen kunststukken vinden hun weg naar een buitendepot of naar andere musea waar delen van de collectie de komende jaren zichtbaar blijven voor publiek. Gedurende de renovatie blijven de topstukken uit het museum te zien in de Philipsvleugel.
De heer Sieburgh: "Op dit moment kunnen we nog niet overzien of de asbestsanering consequenties heeft voor het renovatieproject. Het is ons streven dat we geen vertraging oplopen. De bedrijfs- en imagoschade die we hebben opgelopen, is al erg genoeg."
Medio 2008 moet het Rijksmuseum klaar zijn voor de eenentwintigste eeuw. Niet alleen is dan het originele architectonische concept van Pierre Cuypers in ere hersteld. Ook is het museum dan aangepast aan de eisen van de moderne tijd. Een museum dat niet alleen ingesteld is op de groeiende stroom bezoekers. Maar naast een uitgebreide collectie ook voorzieningen biedt zoals een goed restaurant, een moderne winkel en een multimediale bibliotheek. Kortom: met recht "een nieuw Rijksmuseum.
Diensten

