![[+]](/pics/but_close.gif)
Diensten
Search-bedrijven spelen belangrijke rol na ramp in Enschede
In actie komen na een calamiteit.... Nooit zal het een gewenning zijn voor onze medewerkers. Voor wat de ramp in Enschede betreft, kunnen we stellen dat deze al onze eerder opgedane ervaringen heeft overtroffen. Het is triest dat je als deskundig bedrijf moet afreizen naar een dergelijk rampgebied, vooral omdat er dit keer doden en gewonden vielen en tientallen gezinnen hun hele hebben en houden in no time kwijtraakten. De recente catastrofe heeft Search veel werk bezorgd.
Als gespecialiseerd onderzoeksinstituut werd Search Laboratorium B.V. - dat de beschikking heeft over twee volledig uitgeruste mobiele laboratorium- c.q. calamiteitenunits - ingeschakeld voor diverse metingen ter plaatse. Door Search werden zowel asbestonderzoeken verricht, als metingen op andere verontreinigingen als gevolg van de calamiteit. Een en ander resulteerde onder meer in een uitgebreid bodem- en puinonderzoek. Na een eerste inventarisatie werd Search als ondersteunend bedrijf aan de rampenorganisatie toegevoegd voor de volgende werkzaamheden:
- ondersteuning van de rampenstaf;
- milieukundige begeleiding;
- uitvoeren van bodemonderzoeken in het rampgebied;
- instructie en begeleiding van alle betrokkenen/ gedupeerden en dienstverleners;
- schrijven van het 'Plan van Aanpak' ten behoeve van de uit te voeren sanering- en sloopwerkzaamheden;
- voorbereiding ten behoeve van het 'Totaal Bestek' om de werkzaamheden in het rampgebied in gang te zetten.
Search speelde een belangrijke rol in de totstandkoming van het 'Plan van Aanpak' voor de volledige sanering van de zogenoemde 'binnenring'. Specialisten van het bureau gingen ondertussen aan de slag met de voorbereidingen van de sloopwerkzaamheden. Eugène Janssen werd op persoonlijke titel als adviseur toegevoegd aan de rampenstaf, inmiddels omgedoopt tot het CUB-team (Coördinatie Uitvoering Binnenring). We vatten Janssen's ervaringen als volgt samen:
Als directeur van Search is Eugène Janssen heel concreet in zijn evaluatie van 'Enschede': "Naar mijn mening is er uitermate slagvaardig gewerkt, waarbij duidelijk was dat er veel lering is getrokken uit de aanpak van de Bijlmerramp. Er moeten na zo'n calamiteit per dag meer dan 1000 beslissingen worden genomen. Als het dan zo is dat er misschien 20 verkeerde beslissingen tussen zitten, heb je het meer dan geweldig gedaan. Immers: dan heb je dus 980 goede beslissingen echt genomen. Ik herinner me calamiteiten waarbij men eveneens eenzelfde aantal beslissingen had moeten nemen, doch als gevolg van eindeloze discussies bleef steken bij 20 stuks... Dat dit in Enschede zo goed verliep zegt alles over het pragmatisme van burgemeester Mans en zijn team...
Ook de samenwerking met de betrokken experts van verzekeraars alsmede de ingeschakelde IGK-bedrijven verliep naar tevredenheid. Chapeau! En dan bedoel ik niet alleen de grote workload met betrekking tot alle schades aan opstallen en inboedels, maar vooral ook de manier waarop is omgegaan met alle emoties.
De zorgvuldigheid in de omgang met gevoelens van mensen is m.i. een zwaarwegende factor bij dit soort rampen. Met zoveel duizenden gedupeerden neemt de emotie soms de overhand op de ratio en in Enschede is hier naar mijn mening onder de gegeven omstandigheden goed mee omgegaan. Het is duidelijk, dat de afzonderlijke belangen van betrokken partijen (gedupeerden, overheid, verzekeraars, e.d.) erg groot zijn bij dit soort megacalamiteiten. Ze verdienen een pluim voor de manier waarop zaken zijn aangepakt. Er is snel, adequaat en vooral menselijk opgetreden waarbij ellenlange discussies zijn vermeden. Al met al moet ik zeggen dat ik - los van alle ellende die de ramp voor de gedupeerden heeft veroorzaakt - een goed gevoel heb overgehouden aan de manier waarop zowel de bestuurders als alle betrokkenen de gevolgen ervan hebben aangepakt.
En als er al fouten zijn gemaakt, hetgeen natuurlijk is gebeurd, dan adviseren wij om na afwikkeling van deze calamiteit een goede evaluatie te houden. Evenals datgene wat wij binnen ons team doen, denk ik dat het ook voor anderen altijd goed is om achteraf samen te evalueren. Dit, omdat juist op deze wijze lering kan worden getrokken uit ervaringen. Een belangrijk gegeven voor de toekomst".
Search verleent in Enschede ondersteuning aan de rampenstaf, waar onder andere de gemeente Enschede en het Ministerie van Binnenlandse Zaken deel van uitmaken. Het bedrijf heeft bodemonderzoek uitgevoerd en asbest- en luchtmetingen verricht. Op deze manier wordt onderzocht welke gevolgen de ramp heeft voor mens en milieu.
"Direct na de calamiteit heeft het RIVM metingen verricht, in samenwerking met TNO", aldus de heer Janssen. "Toen bleek al direct dat de gemeten concentraties onder de M.A.C.-waarden (Maximaal Aanvaarde Concentraties) lagen. Dat is ook de reden waarom het gebied niet direct onder asbestcondities is betreden. Met de ontploffing zijn wel asbesthoudende materialen beschadigd die in gebouwen verwerkt zaten, maar in de meeste gevallen ging het om asbestcement. Op één plaats in het rampgebied, waar een industriecomplex gevestigd was, vonden we losse asbest als isolator rondom buizen. De grenswaarden in de lucht zijn echter nooit overschreden. Er is dan ook geen gevaar voor de gezondheid van betrokkenen geweest. Daarom werd er geen prioriteit gegeven aan bescherming. Er waren andere prioriteiten direct na de ramp. Na enkele dagen is er een structuur opgesteld voor de werkzaamheden in het gebied en de condities waaronder gewerkt moest worden. In overleg met ministeries en andere betrokken instanties is besloten onder asbestcondities te gaan werken. Wat betreft de beschermingsmiddelen werd gekozen voor een licht regime: wegwerpkleding en mondkapjes."
De communicatie en informatievoorziening is natuurlijk van groot belang. "De informatie die er was, is dagelijks gecommuniceerd naar belanghebbenden", aldus Janssen. "Ook zijn alle meetresultaten en rapporten altijd openbaar geweest. Deze werden ook op internet gepubliceerd. Er zijn uiteraard wel prioriteiten gesteld in de informatievoorziening.
Na een calamiteit van deze omvang zijn er zeer veel zaken die gecommuniceerd moeten worden. Als die allemaal tegelijk naar buiten worden gebracht, creëer je een nog grotere chaos en wordt er mogelijk onnodige onrust veroorzaakt.
Omdat de concentraties asbest in de lucht zo laag waren, is ervoor gekozen om niet direct te communiceren dat er asbest was vrijgekomen. De gedupeerden in het rampgebied ontvingen direct na de ramp dagelijks en nu nog wekelijks informatiebrieven. Voor de pers werden en worden er nog steeds regelmatig persconferenties gehouden, de eerste tijd meerdere per dag. Daarnaast werden er persbulletins verspreid."
De heer Janssen is van mening dat de Bijlmerramp invloed heeft gehad op de gang van zaken na de ramp in Enschede. "In Enschede is merkbaar geweest dat men veel geleerd heeft van de gevolgen van de Bijlmerramp. Dit bleek uit de directe metingen van stoffen in de lucht en de registratie van alle mensen die het rampgebied ingingen. Naar mijn mening is er in Enschede bovenmenselijk gehandeld om zaken zo goed mogelijk te laten verlopen. Ik heb dan ook veel respect voor burgemeester Mans en zijn ambtenarencorps. De wijze waarop Mans en zijn team in diverse media in de dagen na de ramp soms werden aangepakt, deed mijn tenen nu en dan opkrullen, terwijl hij èn zijn ambtenarencorps een zeer groot compliment verdienen voor de doortastende manier waarop ze de gevolgen van dit helse inferno hebben aangepakt. Ga er maar eens aan staan!
Het is ook te simpel om de schuld van de ramp bij gemeente Enschede te leggen. Natuurlijk had zo'n fabriek niet in een woonwijk mogen staan, maar in een zo dichtbevolkt land als Nederland kun je rampen niet voorkomen. We kunnen en moeten wel zo goed mogelijk proberen om de kans zo klein mogelijk te maken."
Janssen vervolgt zijn verhaal: "Er volgt nu waarschijnlijk een langdurig proces voordat met de sloop van gebouwen begonnen kan worden. Daar zijn natuurlijk veel verschillende partijen bij betrokken, zoals particulieren, verzekeraars, de gemeente, woningbouwverenigingen en bedrijven. De verwachting is dat begin januari met de sloop van gebouwen begonnen kan worden. Daarnaast hebben we bij de sloop en wederopbouw te maken met historische verontreinigingen in de grond. Het terrein was vroeger een textielgebied dus er zijn plaatsen waar de grond verontreinigd is. Daarom zal op een aantal terreinen een bodemsanering moeten plaatsvinden." Het grootste compliment dat Eugène Janssen zelf met betrekking tot Enschede ontving, was tijdens een evaluatiebijeenkomst waarbij de gemeente erop stond dat Search ook voor de toekomst 'aan boord' zou blijven! Search is inmiddels nauw betrokken bij de verdere afwikkeling van de schade in het rampgebied, bij de totstandkoming van een 'Plan van Aanpak', het vervaardigen van bestekken en het begeleiden van de sloop en saneringswerkzaamheden.
Als gespecialiseerd onderzoeksinstituut werd Search Laboratorium B.V. - dat de beschikking heeft over twee volledig uitgeruste mobiele laboratorium- c.q. calamiteitenunits - ingeschakeld voor diverse metingen ter plaatse. Door Search werden zowel asbestonderzoeken verricht, als metingen op andere verontreinigingen als gevolg van de calamiteit. Een en ander resulteerde onder meer in een uitgebreid bodem- en puinonderzoek. Na een eerste inventarisatie werd Search als ondersteunend bedrijf aan de rampenorganisatie toegevoegd voor de volgende werkzaamheden:
- ondersteuning van de rampenstaf;
- milieukundige begeleiding;
- uitvoeren van bodemonderzoeken in het rampgebied;
- instructie en begeleiding van alle betrokkenen/ gedupeerden en dienstverleners;
- schrijven van het 'Plan van Aanpak' ten behoeve van de uit te voeren sanering- en sloopwerkzaamheden;
- voorbereiding ten behoeve van het 'Totaal Bestek' om de werkzaamheden in het rampgebied in gang te zetten.
Search speelde een belangrijke rol in de totstandkoming van het 'Plan van Aanpak' voor de volledige sanering van de zogenoemde 'binnenring'. Specialisten van het bureau gingen ondertussen aan de slag met de voorbereidingen van de sloopwerkzaamheden. Eugène Janssen werd op persoonlijke titel als adviseur toegevoegd aan de rampenstaf, inmiddels omgedoopt tot het CUB-team (Coördinatie Uitvoering Binnenring). We vatten Janssen's ervaringen als volgt samen:
Veel lessen geleerd
Als directeur van Search is Eugène Janssen heel concreet in zijn evaluatie van 'Enschede': "Naar mijn mening is er uitermate slagvaardig gewerkt, waarbij duidelijk was dat er veel lering is getrokken uit de aanpak van de Bijlmerramp. Er moeten na zo'n calamiteit per dag meer dan 1000 beslissingen worden genomen. Als het dan zo is dat er misschien 20 verkeerde beslissingen tussen zitten, heb je het meer dan geweldig gedaan. Immers: dan heb je dus 980 goede beslissingen echt genomen. Ik herinner me calamiteiten waarbij men eveneens eenzelfde aantal beslissingen had moeten nemen, doch als gevolg van eindeloze discussies bleef steken bij 20 stuks... Dat dit in Enschede zo goed verliep zegt alles over het pragmatisme van burgemeester Mans en zijn team...
Ook de samenwerking met de betrokken experts van verzekeraars alsmede de ingeschakelde IGK-bedrijven verliep naar tevredenheid. Chapeau! En dan bedoel ik niet alleen de grote workload met betrekking tot alle schades aan opstallen en inboedels, maar vooral ook de manier waarop is omgegaan met alle emoties.
De zorgvuldigheid in de omgang met gevoelens van mensen is m.i. een zwaarwegende factor bij dit soort rampen. Met zoveel duizenden gedupeerden neemt de emotie soms de overhand op de ratio en in Enschede is hier naar mijn mening onder de gegeven omstandigheden goed mee omgegaan. Het is duidelijk, dat de afzonderlijke belangen van betrokken partijen (gedupeerden, overheid, verzekeraars, e.d.) erg groot zijn bij dit soort megacalamiteiten. Ze verdienen een pluim voor de manier waarop zaken zijn aangepakt. Er is snel, adequaat en vooral menselijk opgetreden waarbij ellenlange discussies zijn vermeden. Al met al moet ik zeggen dat ik - los van alle ellende die de ramp voor de gedupeerden heeft veroorzaakt - een goed gevoel heb overgehouden aan de manier waarop zowel de bestuurders als alle betrokkenen de gevolgen ervan hebben aangepakt.
En als er al fouten zijn gemaakt, hetgeen natuurlijk is gebeurd, dan adviseren wij om na afwikkeling van deze calamiteit een goede evaluatie te houden. Evenals datgene wat wij binnen ons team doen, denk ik dat het ook voor anderen altijd goed is om achteraf samen te evalueren. Dit, omdat juist op deze wijze lering kan worden getrokken uit ervaringen. Een belangrijk gegeven voor de toekomst".
Milieukundig onderzoek ramp Enschede
Search verleent in Enschede ondersteuning aan de rampenstaf, waar onder andere de gemeente Enschede en het Ministerie van Binnenlandse Zaken deel van uitmaken. Het bedrijf heeft bodemonderzoek uitgevoerd en asbest- en luchtmetingen verricht. Op deze manier wordt onderzocht welke gevolgen de ramp heeft voor mens en milieu.
"Direct na de calamiteit heeft het RIVM metingen verricht, in samenwerking met TNO", aldus de heer Janssen. "Toen bleek al direct dat de gemeten concentraties onder de M.A.C.-waarden (Maximaal Aanvaarde Concentraties) lagen. Dat is ook de reden waarom het gebied niet direct onder asbestcondities is betreden. Met de ontploffing zijn wel asbesthoudende materialen beschadigd die in gebouwen verwerkt zaten, maar in de meeste gevallen ging het om asbestcement. Op één plaats in het rampgebied, waar een industriecomplex gevestigd was, vonden we losse asbest als isolator rondom buizen. De grenswaarden in de lucht zijn echter nooit overschreden. Er is dan ook geen gevaar voor de gezondheid van betrokkenen geweest. Daarom werd er geen prioriteit gegeven aan bescherming. Er waren andere prioriteiten direct na de ramp. Na enkele dagen is er een structuur opgesteld voor de werkzaamheden in het gebied en de condities waaronder gewerkt moest worden. In overleg met ministeries en andere betrokken instanties is besloten onder asbestcondities te gaan werken. Wat betreft de beschermingsmiddelen werd gekozen voor een licht regime: wegwerpkleding en mondkapjes."
Communicatie en informatie
De communicatie en informatievoorziening is natuurlijk van groot belang. "De informatie die er was, is dagelijks gecommuniceerd naar belanghebbenden", aldus Janssen. "Ook zijn alle meetresultaten en rapporten altijd openbaar geweest. Deze werden ook op internet gepubliceerd. Er zijn uiteraard wel prioriteiten gesteld in de informatievoorziening.
Na een calamiteit van deze omvang zijn er zeer veel zaken die gecommuniceerd moeten worden. Als die allemaal tegelijk naar buiten worden gebracht, creëer je een nog grotere chaos en wordt er mogelijk onnodige onrust veroorzaakt.
Omdat de concentraties asbest in de lucht zo laag waren, is ervoor gekozen om niet direct te communiceren dat er asbest was vrijgekomen. De gedupeerden in het rampgebied ontvingen direct na de ramp dagelijks en nu nog wekelijks informatiebrieven. Voor de pers werden en worden er nog steeds regelmatig persconferenties gehouden, de eerste tijd meerdere per dag. Daarnaast werden er persbulletins verspreid."
Respect
De heer Janssen is van mening dat de Bijlmerramp invloed heeft gehad op de gang van zaken na de ramp in Enschede. "In Enschede is merkbaar geweest dat men veel geleerd heeft van de gevolgen van de Bijlmerramp. Dit bleek uit de directe metingen van stoffen in de lucht en de registratie van alle mensen die het rampgebied ingingen. Naar mijn mening is er in Enschede bovenmenselijk gehandeld om zaken zo goed mogelijk te laten verlopen. Ik heb dan ook veel respect voor burgemeester Mans en zijn ambtenarencorps. De wijze waarop Mans en zijn team in diverse media in de dagen na de ramp soms werden aangepakt, deed mijn tenen nu en dan opkrullen, terwijl hij èn zijn ambtenarencorps een zeer groot compliment verdienen voor de doortastende manier waarop ze de gevolgen van dit helse inferno hebben aangepakt. Ga er maar eens aan staan!
Het is ook te simpel om de schuld van de ramp bij gemeente Enschede te leggen. Natuurlijk had zo'n fabriek niet in een woonwijk mogen staan, maar in een zo dichtbevolkt land als Nederland kun je rampen niet voorkomen. We kunnen en moeten wel zo goed mogelijk proberen om de kans zo klein mogelijk te maken."
Toekomst
Janssen vervolgt zijn verhaal: "Er volgt nu waarschijnlijk een langdurig proces voordat met de sloop van gebouwen begonnen kan worden. Daar zijn natuurlijk veel verschillende partijen bij betrokken, zoals particulieren, verzekeraars, de gemeente, woningbouwverenigingen en bedrijven. De verwachting is dat begin januari met de sloop van gebouwen begonnen kan worden. Daarnaast hebben we bij de sloop en wederopbouw te maken met historische verontreinigingen in de grond. Het terrein was vroeger een textielgebied dus er zijn plaatsen waar de grond verontreinigd is. Daarom zal op een aantal terreinen een bodemsanering moeten plaatsvinden." Het grootste compliment dat Eugène Janssen zelf met betrekking tot Enschede ontving, was tijdens een evaluatiebijeenkomst waarbij de gemeente erop stond dat Search ook voor de toekomst 'aan boord' zou blijven! Search is inmiddels nauw betrokken bij de verdere afwikkeling van de schade in het rampgebied, bij de totstandkoming van een 'Plan van Aanpak', het vervaardigen van bestekken en het begeleiden van de sloop en saneringswerkzaamheden.
Print
Stuur aan kennis