Asbestmetingen bij Nederlandse troepen in Kosovo
In 1999 werd in de omgeving van Nederlandse troepen in Kosovo in de bodem een geringe mate van asbestverontreiniging geconstateerd. Hierop zijn uitgebreide maatregelen getroffen. In de reeks van genomen maatregelen past een eindcontrole. Voor het vertrek van het materieel van 11e Afdeling Rijdende artillerie, het Geniehulpbataljon en het National Support Element vanuit Kosovo naar Nederland zijn door Search Laboratorium B.V. controlemetingen verricht. Monsters van stof en aarde op het materieel toonden aan dat er sprake was van een achtergebleven, geringe restverontreiniging zoals die kennelijk plaatselijk van nature voorkomt in de bodem van Kosovo. De aanwezigheid van deze restverontreiniging op het materieel/materiaal leidt niet direct tot een blootstelling via de lucht en levert aantoonbaar geen gevaar op voor de gezondheid. Voor Nederlandse begrippen is met deze verontreiniging een vreemde situatie ontstaan. De aangetroffen natuurlijke verontreiniging in deze vorm, is iets wat in Nederland niet voorkomt en waarvoor feitelijk geen regelgeving bestaat.
In eerste fase heeft de Koninklijke Landmacht besloten om het materieel dat in deze fase naar Nederland is overgebracht, centraal te verzamelen op een defensiecomplex in Coevorden. Teneinde de totale operatie te volgen en te beheersen werd aan Search Milieu B.V. de opdracht verstrekt om de operatie als onafhankelijk toezichthouder te volgen en middels het verzorgen van metingen vast te stellen dat een en ander op verantwoorde wijze (d.w.z. zonder enig gevaar voor de omgeving en de betrokkenen) zou verlopen.
Hiertoe werden onder andere tijdens het lossen van containers en voertuigen metingen verricht waarbij werd vast gesteld dat er geen asbestvezels vrij kwamen.
In nauwe samenwerking met de Directeur Generaal Personeel van Defensie, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de Operationele Staf BLS, werden de resultaten van de vele honderden monsternamen besproken.
Vastgesteld werd dat de aangetroffen verontreiniging een andere aanpak vereist dan op voorhand bij bijvoorbeeld asbestsaneringen wordt gehanteerd. SZW/ Directeur Arbeidsomstandigheden heeft in deze aangegeven dat het in deze immers geen asbestsanerings- of sloopwerkzaamheden betreft, doch onderhoudswerkzaamheden, die met name als nazorgwerkzaamheden bezien kunnen worden. Dit houdt in, dat – afwijkend van de eerdere veronderstelling - de asbestverwijderingsregelgeving niet van toepassing is. De onderhoudswerkzaamheden moeten worden uitgevoerd volgens het hoofdstuk van het Arbobesluit dat betrekking heeft op het uitvoeren van werkzaamheden waarbij er een risico is op blootstelling van werknemers aan asbest.
Door deze interpretatie van SZW betekent dat de werkzaamheden door de Defensie-organisatie op verantwoorde wijze zelf kunnen worden uitgevoerd. Het reinigingsproces is hiermee eenvoudiger, in tijd sneller en minder kostbaar.
Door de KL is besloten om de onderhouds- en reinigingswerkzaamheden conform de regelgeving in het Arbobesluit door eigen medewerkers te laten uitvoeren, waarbij goede beschermingsmiddelen en deskundige begeleiding door een extern adviesbureau elk gezondheidsrisico moeten uitsluiten.
In alle tot op heden genomen stappen heeft de Koninklijke Landmacht zich laten adviseren door de eigen Arbodienst KL en Search Milieu B.V.. De visie van het ministerie volgend, heeft de Koninklijke Landmacht voor de reiniging onder het ‘lichte regiem’ door Search een aangepast werkplan laten opstellen. Dit werkplan is tevens voorgelegd aan de Centrale Directie van de Arbeidsinspectie. Daarnaast werd er een Risico Inventarisatie en Evaluatie opgesteld aan de hand van proefopstellingen en metingen. Deze Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E), alsmede de noodzakelijke metingen ten behoeve van deze operatie werden uitgevoerd door Search Laboratorium B.V. en begeleid en getoetst door de Arbodienst KL. Tevens werd door Search Opleidingen B.V. voor alle betrokken militairen alsmede de betrokken Douaneambtenaren een cursus ‘verantwoord werken onder geconditioneerde omstandigheden’ verzorgd. Hierbij werden de betrokkenen geïnstrueerd over de wijze waarop de reinigingswerkzaamheden op verantwoorde wijze dienen te worden uitgevoerd.
Aan de hand van de uitgevoerde RI&E werd een definitief plan opgesteld en kon worden aangevangen met de reinigingsoperatie. Het KL-personeel belast met de reiniging werkt beschermd, zoals wettelijk voorgeschreven. Luchtmetingen verricht tijdens de werkzaamheden, zoals tijdens het lossen van containers met goederen en het visiteren door de douane, tonen aan dat er geen meetbare concentraties aan asbestvezels in de lucht aanwezig waren. Vastgesteld werd dat er geen aantoonbaar gezondheidsrisico voor het betrokken personeel bestaat.
Na overleg met SZW over de RI&E werd op maandag 21 februari een aanvang gemaakt met de grootschalige reinigingsoperatie van al het in Coevorden opgeslagen materieel onder de vastgestelde condities en omstandigheden.
Over de wijze waarop de samenwerking tussen de Koninklijke Landmacht, de Douane, de diverse ministeries en Search is verlopen, zijn wij zeer tevreden.
Een boeiende, leerzame ervaring voor alle partijen.
In eerste fase heeft de Koninklijke Landmacht besloten om het materieel dat in deze fase naar Nederland is overgebracht, centraal te verzamelen op een defensiecomplex in Coevorden. Teneinde de totale operatie te volgen en te beheersen werd aan Search Milieu B.V. de opdracht verstrekt om de operatie als onafhankelijk toezichthouder te volgen en middels het verzorgen van metingen vast te stellen dat een en ander op verantwoorde wijze (d.w.z. zonder enig gevaar voor de omgeving en de betrokkenen) zou verlopen.
Hiertoe werden onder andere tijdens het lossen van containers en voertuigen metingen verricht waarbij werd vast gesteld dat er geen asbestvezels vrij kwamen.
In nauwe samenwerking met de Directeur Generaal Personeel van Defensie, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de Operationele Staf BLS, werden de resultaten van de vele honderden monsternamen besproken.
Vastgesteld werd dat de aangetroffen verontreiniging een andere aanpak vereist dan op voorhand bij bijvoorbeeld asbestsaneringen wordt gehanteerd. SZW/ Directeur Arbeidsomstandigheden heeft in deze aangegeven dat het in deze immers geen asbestsanerings- of sloopwerkzaamheden betreft, doch onderhoudswerkzaamheden, die met name als nazorgwerkzaamheden bezien kunnen worden. Dit houdt in, dat – afwijkend van de eerdere veronderstelling - de asbestverwijderingsregelgeving niet van toepassing is. De onderhoudswerkzaamheden moeten worden uitgevoerd volgens het hoofdstuk van het Arbobesluit dat betrekking heeft op het uitvoeren van werkzaamheden waarbij er een risico is op blootstelling van werknemers aan asbest.
Door deze interpretatie van SZW betekent dat de werkzaamheden door de Defensie-organisatie op verantwoorde wijze zelf kunnen worden uitgevoerd. Het reinigingsproces is hiermee eenvoudiger, in tijd sneller en minder kostbaar.
Door de KL is besloten om de onderhouds- en reinigingswerkzaamheden conform de regelgeving in het Arbobesluit door eigen medewerkers te laten uitvoeren, waarbij goede beschermingsmiddelen en deskundige begeleiding door een extern adviesbureau elk gezondheidsrisico moeten uitsluiten.
In alle tot op heden genomen stappen heeft de Koninklijke Landmacht zich laten adviseren door de eigen Arbodienst KL en Search Milieu B.V.. De visie van het ministerie volgend, heeft de Koninklijke Landmacht voor de reiniging onder het ‘lichte regiem’ door Search een aangepast werkplan laten opstellen. Dit werkplan is tevens voorgelegd aan de Centrale Directie van de Arbeidsinspectie. Daarnaast werd er een Risico Inventarisatie en Evaluatie opgesteld aan de hand van proefopstellingen en metingen. Deze Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E), alsmede de noodzakelijke metingen ten behoeve van deze operatie werden uitgevoerd door Search Laboratorium B.V. en begeleid en getoetst door de Arbodienst KL. Tevens werd door Search Opleidingen B.V. voor alle betrokken militairen alsmede de betrokken Douaneambtenaren een cursus ‘verantwoord werken onder geconditioneerde omstandigheden’ verzorgd. Hierbij werden de betrokkenen geïnstrueerd over de wijze waarop de reinigingswerkzaamheden op verantwoorde wijze dienen te worden uitgevoerd.
Aan de hand van de uitgevoerde RI&E werd een definitief plan opgesteld en kon worden aangevangen met de reinigingsoperatie. Het KL-personeel belast met de reiniging werkt beschermd, zoals wettelijk voorgeschreven. Luchtmetingen verricht tijdens de werkzaamheden, zoals tijdens het lossen van containers met goederen en het visiteren door de douane, tonen aan dat er geen meetbare concentraties aan asbestvezels in de lucht aanwezig waren. Vastgesteld werd dat er geen aantoonbaar gezondheidsrisico voor het betrokken personeel bestaat.
Na overleg met SZW over de RI&E werd op maandag 21 februari een aanvang gemaakt met de grootschalige reinigingsoperatie van al het in Coevorden opgeslagen materieel onder de vastgestelde condities en omstandigheden.
Over de wijze waarop de samenwerking tussen de Koninklijke Landmacht, de Douane, de diverse ministeries en Search is verlopen, zijn wij zeer tevreden.
Een boeiende, leerzame ervaring voor alle partijen.

